ΝΠΠΕ: αξιολογητές και συνθήκες αδιαφάνειας

Ένα από τα πιο ευάλωτα σημεία του εγχειρήματος πιστοποίησης των ιδιωτικών παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων, των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), εντοπίζεται στον τρόπο συγκρότησης των Επιτροπών Εξωτερικής Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΕΕΑΠ), οι οποίες αξιολογούν τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ, συντάσσοντας σχετική έκθεση, η οποία στη συνέχεια εγκρίνεται από το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης (ΣΑΠ) της ΕΘΑΑΕ. Όπως ευχερώς αντιλαμβάνεται κανείς, ο ρόλος των ΕΕΑΠ είναι κομβικός, καθώς οι Επιτροπές αυτές αξιολογούν την ακαδημαϊκή πληρότητα των προσφερόμενων από τα ΝΠΠΕ προγραμμάτων σπουδών και, συνεπώς, έχουν καθοριστική συμβολή στη διασφάλιση της εν γένει ποιότητας της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης…

Δημοκρατικός αναστοχασμός και επαγρύπνηση

Οι απαγορεύσεις συμμετοχής σε εκλογές, με τη διαρκή θέσπιση φωτογραφικών ρυθμίσεων και με διαδικασίες fast-track που προσφέρουν ελάχιστες δικαιοκρατικές εγγυήσεις (βλ. άρθ. 32 π.δ. 26/2012), είναι ιδιαίτερα προβληματικές σε μία φιλελεύθερη δικαιοκρατούμενη πολιτεία. Πέραν των ζητημάτων συνταγματικής νομιμότητας, οι συνεχείς και αποσπασματικές παρεμβάσεις στην εκλογική νομοθεσία είναι προβληματικές και από πλευράς σκοπιμότητας: ηρωοποιούν πρόσωπα και καταστάσεις, ενισχύοντας εν τέλει την αντισυστημική ψήφο. Δυστυχώς σε σχέση με την υπόθεση Κασιδιάρη έχουμε φτάσει σήμερα στο σημείο αυτό. Και δεν μπορεί πλέον το πολιτικό σύστημα να εθελοτυφλεί…

Ιδιωτικά πανεπιστήμια: πρόσφατες εξελίξεις και ευρύτεροι προβληματισμοί

Όσα έχουν συμβεί και λεχθεί τις τελευταίες εβδομάδες σε σχέση με τα παραρτήματα πανεπιστημίων της αλλοδαπής, τα γνωστά ΝΠΠΕ (Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης), αναδεικνύουν, ενίοτε και υπό συνθήκες ετερογονίας, μία σειρά από κρίσιμα ζητήματα που αξίζει να συζητηθούν περαιτέρω. Τα ζητήματα αυτά αφορούν όχι μόνο το μέλλον της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρα, αλλά και ευρύτερα τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τη νομιμότητα, την ισονομία και τη λειτουργία των θεσμών…

Γιατί η Τεχνητή Νοημοσύνη μάς αφορά όλους

ίναι πανθομολογούμενο πλέον ότι η ραγδαία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης (TN) και των διαφόρων επιμέρους εφαρμογών της δεν συνιστά απλώς μία ακόμη τεχνολογική εξέλιξη. Είναι πολλά περισσότερα. Από κάποιους θεωρείται μία επανάσταση αντίστοιχη με τη βιομηχανική, αλλά με πολύ ταχύτερη εξέλιξη. Ήδη διαγράφονται στον ορίζοντα οι σοβαρές επιπτώσεις της ΤΝ στην αγορά εργασίας, την εκπαίδευση και τις εν γένει κοινωνικο-οικονομικές σχέσεις. Οι επιπτώσεις αυτές μπορεί να κλονίσουν ακόμη και τα θεμέλια του καπιταλιστικού μοντέλου λειτουργίας της οικονομίας, όπως τουλάχιστον το γνωρίσαμε μετά τον Β’ ΠΠ, προεχόντως δε τη σχέση κεφαλαίου-εργασίας. Οι μεγάλοι ολιγάρχες-ιδιοκτήτες των εταιρειών τεχνολογίας αυξάνουν συνεχώς τα κέρδη τους, αποκτώντας ολοένα και μεγαλύτερη οικονομική, πολιτική και πολιτισμική επιρροή…

Η ιδιαίτερη σπουδή και το τίμημά της

Οι πρόσφατες αποφάσεις του Γ’ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) σε σχέση με τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), τα γνωστά παραρτήματα πανεπιστημίων της αλλοδαπής, έχουν βαρύνουσες συνέπειες, και δη σε πολλαπλά επίπεδα. Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό – νομικά, πολιτικά, κοινωνικά.

Έχοντας παρακολουθήσει προσεκτικά τον δημόσιο διάλογο των τελευταίων ημέρων και κυρίως τις αναρτήσεις και δημόσιες τοποθετήσεις του αγαπητού συναδέλφου Πάνου Λαζαράτου -που σήκωσε όλο το βάρος του δικαστικού ελέγχου της νομιμότητας των ΝΠΠΕ- αλλά και τις τοποθετήσεις του αρμόδιου υφυπουργού παιδείας Νίκου Παπαϊωάννου, επίσης έχοντας διαβάσει εξίσου προσεκτικά τα κρίσιμα αποσπάσματα των εν λόγω αποφάσεων, θέλω να επισημάνω τα ακόλουθα, τα οποία ελπίζω να είναι κατανοητά και σε μη νομικούς…

Δημοκρατική αρχή και όρια της δικαστικής παρέμβασης

Στις 07.07.26, το Εφετείο Παρισίων έκρινε τη Μαρίν Λεπέν ένοχη σε δεύτερο βαθμό για κατάχρηση δημοσίου χρήματος (την περίοδο που ήταν ευρωβουλευτής). Η Λεπέν καταδικάστηκε σε φυλάκιση τριών ετών, εκ των οποίων τα δύο έτη με αναστολή, ενώ το εκτιτέο τμήμα μετετράπη σε ηλεκτρονική επιτήρηση με «βραχιολάκι». Της επιβλήθηκε επίσης ποινή στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι 45 μηνών, εκ των οποίων 30 μήνες με αναστολή. Καθώς η ποινή αυτή εκτελείται ήδη από 31.03.25 (ημερομηνία έκδοσης της πρωτόδικης απόφασης), η εφετειακή απόφαση παρέχει πλέον στη Λεπέν τη δυνατότητα να θέσει υποψηφιότητα στις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, μολονότι η ίδια έχει δηλώσει ότι δεν θα κατεβεί υποψήφια φορώντας «βραχιολάκι» – προφανώς μετράει εδώ και το βαρύ στίγμα της ποινικής καταδίκης…

Η Οδύσσεια του Νόλαν

Η Οδύσσεια του Νόλαν Η Οδύσσεια ασκεί διαχρονικά μία πολύ ισχυρή γοητεία σε όλο τον δυτικό κόσμο. Και δεν είναι καθόλου τυχαίο αυτό. Εν γένει, τόσο στα ομηρικά έπη όσο και στις αρχαίες τραγωδίες έρχονται στην επιφάνεια –και συμπλέκονται– οι μύθοι της αρχαιότητας, που φανερώνουν πολλά για την ανθρώπινη φύση και κατάσταση, τα ανθρώπινα πάθη, τις συνέπειες ανόσιων ή ανήθικων πράξεων, την καθαρτήρια λειτουργία της δικαιοσύνης – ακριβέστερα: την καθαρτήρια λειτουργία του γνωστού σχήματος της θεϊκής δικαιοσύνης «Ύβρις – Άτη – Νέμεσις – Τίσις». Ναι, ίσως δεν είναι υπερβολή να υποστηρίξει κανείς ότι τα βασικά για την ανθρώπινη φύση και κατάσταση βρίσκονται εκεί, στα έπη και τις τραγωδίες…

Ρωγμές στο φάσμα του ανέλεγκτου

Επί τέσσερα και πλέον χρόνια πλανάται στη χώρα το μείζον θεσμικό ζήτημα των υποκλοπών. Άλλοτε βρίσκεται στο περιθώριο της δημοσιότητας, άλλοτε όμως έρχεται στο προσκήνιο με αφορμή μία σημαντική δικαστική εξέλιξη ή κάποια ενέργεια ενός θύματος. Το τελευταίο συνέβη τις τελευταίες ημέρες με την αίτηση που υπέβαλε –έστω και με καθυστέρηση– ο πρώην Πρωθυπουργός Α.Σαμαράς στην Εισαγγελία του ΑΠ, ζητώντας την πλήρη διερεύνηση της δικής του παγίδευσης, κάνοντας δε λόγο για μία υπόθεση που προκαλεί «εύλογη ανησυχία για την εθνική ασφάλεια, για τη λειτουργία των θεσμών και για την προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων».

Ήδη πάντως εδώ και καιρό, κάποια από τα θύματα των παρακολουθήσεων προσπαθούν επίμονα να βρουν το δίκιο τους…

Το ζήτημα των ορίων θητείας

Ο τέως πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν υπήρξε επί 36 συναπτά έτη γερουσιαστής. Η πολύτιμη εμπειρία που απέκτησε κατά τη μακρά αυτή θητεία στη Γερουσία τον βοήθησε πολύ στη συνέχεια, όταν ανέλαβε τα αξιώματα του Αντιπροέδρου και Προέδρου των ΗΠΑ. Ωστόσο, αν επανεκλεγόταν το 2024, η παραμονή του στο αξίωμα του Προέδρου δεν θα μπορούσε να υπερβεί τις δύο θητείες, καθώς το αμερικανικό Σύνταγμα περιορίζει την προεδρία σε δύο θητείες. Η πρόνοια αυτή μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια σήμερα – για τις ΗΠΑ και ολόκληρο τον πλανήτη. Ανακλά δε μία θεμελιώδη αξιολόγηση σε σχέση με τα όρια που πρέπει να τίθενται στο κορυφαίο επίπεδο της εκτελεστικής εξουσίας, ώστε να αποτρέπεται ο κίνδυνος υπερσυγκέντρωσης εξουσίας και μετατροπής ενός Προέδρου σε απολυταρχικό ηγέτη (ή «εκλεγμένο βασιλιά»)…

Νόμος 5303/2026, αναμόρφωση του κληρονομικού δικαίου

Η προηγούμενη Τρίτη 19.05.26 υπήρξε μία πραγματικά ιστορική στιγμή για το αστικό δίκαιο στη χώρα μας. Ψηφίστηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για το νέο κληρονομικό δίκαιο (με έναρξη ισχύος, κατ’ αρχήν, την 16.09.26). Μετά 80 χρόνια ισχύος του Αστικού μας Κώδικα, το πέμπτο βιβλίο του για το κληρονομικό δίκαιο υπέστη μία μεγάλης έκτασης μεταρρύθμιση, σε διάφορα επίπεδα (εξ αδιαθέτου διαδοχή, νόμιμη μοίρα, ευθύνη για τα χρέη της κληρονομίας, εισαγωγή του θεσμού των κληρονομικών συμβάσεων κ.ά.). Πρόκειται για τη μέχρι στιγμής μεγαλύτερη παρέμβαση στο σώμα του Αστικού Κώδικα…