Το δίκιο της Προέδρου

Με την πρόσφατη δημόσια τοποθέτησή της στο ζήτημα της υποχρεωτικότητας των εμβολιασμών, η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου έθεσε μία σωστή αφετήρια βάση, με τρόπο κατανοητό και περιεκτικό: «Το Σύνταγμα κατά κανένα τρόπο δεν αναγνωρίζει δικαίωμα σε κάποιον να θέτει σε κίνδυνο τη ζωή του άλλου και την υγεία του. Άρα το όριο της ελευθερίας των επιλογών μας, είναι ο διπλανός μας. Είναι ο άλλος».

Βλάβη από εμβολιασμό και κρατική αποζημίωση

Η πρόσφατη απόφαση του ΣτΕ 622/2021 (Τμ. Α’) είναι ιδιαίτερα σημαντική και δικαίως συγκέντρωσε τα φώτα της δημοσιότητας:
Ένα μικρό κορίτσι έκανε το εμβόλιο MMRΙΙ (ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς) και δυστυχώς υπέστη εν συνεχεία πανεγκεφαλίτιδα, μία εξαιρετικά σπάνια (1:1.000.000) ανεπιθύμητη ενέργεια του εμβολίου αυτού. Το τραγικά άτυχο αυτό κορίτσι έζησε για κάποια χρόνια χωρίς επαφή με το περιβάλλον και μετά πέθανε. Η μητέρα της (μία φτωχή μετανάστρια) είχε ήδη ασκήσει αγωγή στα διοικητικά δικαστήρια, ζητώντας να επιδικαστεί στην κόρη της χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Στο Πρωτοδικείο δικαιώθηκε, όχι όμως στο Εφετείο.

Κρίσιμα διλήμματα και πολιτικές αποφάσεις

Η συζήτηση έχει ήδη ξεκινήσει: Μήπως μετά τον εμβολιασμό συγκεκριμένων ηλικιακών κατηγοριών και ευπαθών ομάδων θα πρέπει να δοθεί προτεραιότητα σε ορισμένες κατηγορίες εργαζομένων, όπως λ.χ. σε όσους απασχολούνται στον τουρισμό ή την εστίαση; Έπειτα, μήπως θα πρέπει να εξασφαλιστεί πλήρης ελευθερία κυκλοφορίας στους εμβολιασμένους; Είναι ανεκτή μία τέτοια ευνοϊκή μεταχείριση; Αν ναι, πώς θα γίνεται πρακτικά ο διαχωρισμός μεταξύ εμβολιασμένων και ανεμβολίαστων;

Συνεπιμέλεια: Κράμερ μαζί με Κράμερ;

Τον τελευταίο καιρό διεξάγεται ευρύς δημόσιος διάλογος για τον θεσμό της συνεπιμέλειας των τέκνων μετά τον χωρισμό των γονέων τους (κυρίως λόγω διαζυγίου, λύσης συμφώνου συμβίωσης ή διακοπής της συμβίωσης). Αφορμή η πρωτοβουλία του Υπουργείου Δικαιοσύνης να μεταβάλει το ισχύον δίκαιο και να αναβαθμίσει την από κοινού άσκηση της γονικής μέριμνας μετά τον χωρισμό των γονέων από απλή δυνατότητα του δικαστηρίου σε κανόνα προεπιλογής (default rule), που θα ισχύει αυτομάτως και θα έχει κατ’ αρχήν το προβάδισμα έναντι οιασδήποτε άλλης σχετικής διευθέτησης.

«Κάθε δεύτερη νύχτα με επισκέπτονται τα φαντάσματα»

Τα λόγια αυτά προέρχονται από μία πρόσφατη συνέντευξη που παραχώρησε στη γερμανική εφημερίδα «Die Zeit» (19.11.2020) ο Πέτερ-Γιούργκεν Μπόοκ (σήμερα 69 ετών), ηγετικό στέλεχος της δεύτερης γενιάς τρομοκρατών της περίφημης γερμανικής τρομοκρατικής οργάνωσης RAF (Rote Armee Fraktion). Συμμετείχε σε δολοφονίες και ληστείες της οργάνωσης κατά τη δεκαετία του ’70.

Προς μία νέα συμπεριληπτική εποχή

Δυστυχώς η πανδημία άνοιξε πολλαπλές πληγές στο κοινωνικό σώμα. Ιδίως σε οικονομικό επίπεδο, μπορεί μεν αρκετοί εξ ημών να μείναμε προστατευμένοι και μάλιστα να συνεχίσαμε, έστω και με δυσκολίες, να εργαζόμαστε (λ.χ. συνέχιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας εξ αποστάσεως)ꞏ αυτό, όμως, δεν ίσχυσε για όλους.

Για αυτούς που έμειναν πίσω

Δυστυχώς η πανδημία έχει ανοίξει πολλαπλές πληγές στο κοινωνικό σώμα. Ιδίως σε οικονομικό επίπεδο, μπορεί μεν αρκετοί εξ ημών –κυρίως δημόσιοι υπάλληλοι– να μείναμε προστατευμένοι και μάλιστα να συνεχίσαμε, έστω και με δυσκολίες, να εργαζόμαστε (λ.χ. συνέχιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας εξ αποστάσεως)ꞏ αυτό, όμως, δεν ίσχυσε για όλους.

Ο εμβολιασμός ως πρόβλημα συλλογικής δράσης

Όπως καταγράφεται στις έρευνες κοινής γνώμης διεθνώς αλλά και στη χώρα μας, μία σημαντική μερίδα του κόσμου είτε φοβάται ότι το εμβόλιο για τον κορωνοϊό δεν θα είναι ασφαλές (κυρίως λόγω της ταχύτητας παρασκευής του) είτε πιστεύει σε διάφορες θεωρίες συνωμοσίας.

Η ποινικοποίηση ενέχει κινδύνους

Μπορεί η φιλελεύθερη δημοκρατία να ανέχεται τον εξτρεμιστικό πολιτικό λόγο; Μπορεί να δίνει βήμα ακόμη και σε όσους εχθρεύονται θεμελιώδεις αξίες της; Μήπως θα πρέπει να χτυπά το κακό ήδη εν τη γενέσει του, προτού μετουσιωθεί ο λόγος σε πράξεις;

Η επιστήμη στο στόχαστρο

Η επιστήμη συχνά προχωρεί με τη γνωστή ποππεριανή μέθοδο «της δοκιμής και του σφάλματος» (trial-and-error), με τη λογική της επαληθευσιμότητας ή διαψευσιμότητας των εκάστοτε επιστημονικών πορισμάτων. Τα τελευταία μπορεί συχνά να έχουν προσωρινή ισχύ, καθώς ενδέχεται να ανατραπούν από νεότερα δεδομένα. Απόλυτη βεβαιότητα δεν μπορεί να υπάρξει.